Fundacja Dialog-Pheniben w okresie od 1 lutego do 31 grudnia 2017 realizowała projekt pod nazwą Wydanie polskiej wersji językowej publikacji „Johann Trollmann and Romani Resistance to the Nazis” (roboczy tytuł „Johann Trollmann i romski ruch oporu”), którego celem było wydanie wersji elektronicznej tej publikacji w języku polskim. Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Autorem książki jest Rom Jud Nirenberg, amerykański Rom, który przez wiele lat mieszkał w Europie działając na rzecz praw obywatelskich europejskich społeczności romskich. Książka jest zapisem historii Sinto Johanna Trollmanna, który 9 czerwca 1933 roku zdobył tytuł mistrza świata w wadze półciężkiej boksu.

Niestety tytuł ten posiadał tylko tydzień, bowiem zgodnie z ideologią nazistowską dla nikogo prócz czystych Aryjczyków nie mogło być miejsca na zaszczytnej liście niemieckich bohaterów ringu. Kolejna walka jaką w 1933 roku stoczył Trollman została zapamiętana na długo bowiem sportowiec uczynił z niej manifestację. To była jego ostatnia oficjalna walka. Kilka lat później Trollman trafił do Wermachtu i walczył na wschodnim froncie. W roku 1942 trafił do obozu KZ Neuengamme. W lutym 1943 roku słuch o nim zaginął. Już nigdy nie był widziany w obozie. Został przeniesiony do filialnego obozu Wittenberge w Meklemburgii. to właśnie tam stoczył swoją ostatnią walkę. Jego przeciwnikiem był wówczas nadzorca karnego komanda Emil Cornelius, znanego ze swoich sadystycznych zachowań. Walka ta była ostatnim sukcesem Trollmanna. Przez kilkadziesiąt lat pamięć o romskim bokserze była czczona tylko przez jego rodzinę. Wszystko zmieniło się w 2003 roku, kiedy Niemiecki Związek Bokserski postanowił przywrócić Johannowi Trollmannowi tytuł mistrzowski i wpisać go do panteonu niemieckich pięściarzy. Nazwiskiem boksera nazwano ulicę w Hanowerze, poświęcono mu kilka pamiątkowych tablic. W końcu w 2010 roku grupa artystów „Nurr” zaczęła realizować projekt artystyczny poświęcony sportowcowi. Działania nazwano „9841” – od obozowego numeru Trollmanna. Najpierw w Hanowerze, a potem na berlińskim Kreuzbergu stanął stalowy ring, który ma być tymczasowym pomnikiem dla cygańskiego mistrza wagi półciężkiej. Książka ta choć jest historią niezwykle smutną doskonale oddaje atmosferę tamtych czasów. Przybliża los europejskich Romów, ale też pokazuje niezwykłe bohaterstwo, odwagę Trollmana. Historia ta ukazuje los człowieka, który odniósł wielki sukces oraz walczył dla kraju, który był jego ojczyzną. To historia młodego mężczyzny u progu szczytu kariery. Niezwykle zdeterminowanego i silnego. W zasadzie każdy młody człowiek może się z nim identyfikować a ten rodzaj empatii z pewnością pozwoli lepiej zrozumieć jak tragicznym dla wielu był okres wojny. Prześladowania wielu społeczności w tym zagłada Romów i Żydów nie pozwoliła im na normalne życie, niemożliwe było spełnianie marzeń choć czasem jedynym było po prostu przetrwać. Opowieść o jego losach przybliża historię Romów i Sinti z czasów wojny. Książka jest pewnego rodzaju pamiętnikiem, to indywidualna historia, która oddaje ducha tamtych czasów. Poznajemy jego emocje, uczucia, refleksje ból jaki towarzyszył mu w tamtym okresie.

Książka jest dostępna za zgodą Autora bezpłatnie, jednak – również na życzenie Autora – po uprzednim kontakcie mailowym pod adresem: biuro@dialogpheniben.pl.

Na naszej stronie znajdziecie też fragmenty tej wspaniałej książki. Oto kolejne:

Korzenie wojownika

Romowie, Sinti i historia

Lata chude i trudne

Boks wychodzi z ukrycia

Rukeli odnajduje swój styl

Trollmann i jego szansa na tytuł

Schmeling kontra Louis

Okładka